Những sản phẩm được đăng ký kiểu dáng công nghiệp

Vấn đề về đăng ký kiểu dáng công nghiệp đang dần được chú trọng tại Việt Nam. Nhưng không phải ai cũng hiểu bết về vấn đề này. Dưới đây mình xin chia sẻ một số vấn đề về những sản phẩm được đăng ký kiểu dáng công nghiệp và những sản phẩm không được bảo hộ kiểu dáng công nghiệp

Những sản phẩm được đăng ký kiểu dáng công nghiệp bao gồm như sau:

• Kiểu dáng đó nhất thiết phải duy nhất. Một kiểu dáng được coi là duy nhất nếu không có kiểu dáng nào trùng với kiểu dáng đó đã được công bố cho công chúng trước ngày nộp đơn.
• Kiểu dáng đó nhất thiết phải độc quyền.  Một kiểu dáng được coi là độc quyền, nguyên gốc nếu nó được nhà thiết kế tạo ra một cách độc lập và không sao chép hoặc bắt chước các kiểu dáng đang được bảo hộ.
• Kiểu dáng đó nhất thiết phải có đặc điểm riêng. Yêu cầu này phải được coi là thoả mãn nếu ấn tượng chung của một người sử dụng về kiểu dáng đó khác với ấn tượng chung của người đó về bất kỳ một kiểu dáng nào đã được công bố cho công chúng trước đó.

Theo thông lệ, các kiểu dáng có khả năng bảo hộ là các sản phẩm như hình dáng của đôi giày, kiểu dáng của khuyên tai hoặc trang trí của ấm trà. Tuy nhiên, trong thời đại kỹ thuật số, tại một số nước, việc bảo hộ dần dần được mở rộng sang một số sản phẩm khác và một số loại kiểu dáng khác. Các sản phẩm đó bao gồm hình tượng trên màn máy vi tính, kiểu chữ đánh máy, biểu diễn đồ thị trên màn hình máy tính và điện thoại di động…

Vậy như thế nào được gọi là độc quyền

Chúng ta giả định rằng công ty của bạn đã thiết kế một chiếc ô với một kiểu dáng sáng tạo, và đăng ký kiểu dáng đó tại cơ quan sở hữu trí tuệ quốc gia và nhờ đó được độc quyền đối với loại ô mang kiểu dáng đó.

Điều đó có nghĩa rằng là bạn phát hiện một đối thủ cạnh tranh đang sản xuất, bán hoặc nhập khẩu loại ô mang kiểu dáng y hệt hoặc gần giống kiểu dáng của bạn, khi đó bạn có thể ngăn cấm người đó sử dụng kiểu dáng của bạn và có thể đòi bồi thường thiệt hại và tổn thất mà việc sử dụng trái phép kiểu dáng đó gây ra cho công ty của bạn.

Để làm thủ tục đăng ký kiểu dáng công nghiệp mời bạn xem chi tiết tại đây.

Đăng ký kiểu dáng công nghiệp và một số điều cần lưu ý

Trước khi đăng ký kiểu dáng công nghiệp cần phải lưu ý một số vấn đề sau:

Nếu các cá nhân, doanh nghiệp muốn đăng ký và bảo hộ kiểu dáng công nghiệp cho sản phẩm của mình thì việc giữ bí mật kiểu dáng công nghiệp trước khi đăng ký là hết sức quan trọng.

Một trong những yếu tố cũng như yêu cầu cơ bản để một sản phẩm được bảo hộ kiểu dáng công nghiệp thành công là sản phẩm đó phải có “sự khác biệt đáng kể” đối với các sản phẩm đã được đăng ký bảo hộ kiểu dáng công nghiệp thành công trước đó.

Một sản phẩm có kiểu dáng công nghiệp “có tính mới” và “khác biệt đáng kể” so với những sản phẩm khác được ra đời là kết quả của quá trình “lao động trí óc” của tác giả và chủ sở hữu.

Quá trình này tuy đã khó khăn nhưng để giữ được bí mật kiểu dáng công nghiệp cho sản phẩm đó lại càng khó khăn hơn, nhất là đối với các sản phẩm do các doanh nghiệp lớn thiết kế kiểu dáng, việc để lộ thông tin về kiểu dáng sản phẩm ra ngoài thị trường là điều rất khó tránh khỏi.

Điển hình nhất hiện nay là một vụ việc liên quan đến chiếc iPhone 5 đình đám của Apple, khi mà những bản mô tả chi tiết về kiểu dáng, cách thiết kế của chiếc smartphone này bị rò rỉ ra ngoài thị trường khi chưa được công bố chính thức. Kết quả là công nghệ bắt chước đạt đến đỉnh cao khi một công ty Trung Quốc có trụ sở tại Hồng Kông đã cho ra lò một mẫu smartphone có tên Goophone i5, với vẻ ngoài giống hệt những chi tiết thiết kế bị rò rỉ của iPhone 5. Thậm chí sau khi chiếc iPhone 5 được công bố chính thức, công ty này còn tuyên bố sẽ kiện Apple nếu Apple ra mắt iPhone 5 thật ở Trung Quốc. Công ty này cho rằng họ đã giới thiệu Goophone i5 ở Trung Quốc trước, nên việc Apple iPhone 5 xuất hiện ở Trung Quốc sẽ vi phạm "bằng sáng chế" của họ, gây thiệt hại cho doanh thu Goophone i5.

Sự việc này đã cho thấy được tầm quan trọng của việc giữ bí mật kiểu dáng công nghiệp của sản phẩm trước khi đăng ký. Do vậy, để bảo vệ quyền và lợi ích của chính mình, các cá nhân, doanh nghiệp là tác giả của các sản phẩm có dự định đăng ký bảo hộ kiểu dáng công nghiệp cần lưu ý một số vấn đề như sau:

1. Nếu như vô tình để người khác biết được kiểu dáng sáng tạo của sản phẩm của mình, việc lập ngay một hợp đồng bằng văn bản, trong đó nêu rõ kiểu dáng của sản phẩm đó là bí mật, cần phải được thực hiện ngay lập tức để tránh những hậu quả phát sinh sau này.

2. Công khai kiểu dáng của sản phẩm trên các phương tiện truyền thông như: quảng cáo trên tivi, báo, catalog…đối với những kiểu dáng đã được bộc lộ công khai thế này sẽ không được coi là kiểu dáng có tính “mới”. Tuy nhiên ở một số nước, kiểu dáng được công bố công khai để đăng ký sẽ được pháp luật cho phép một “ân hạn” từ 6 tháng đến 1 năm.

Trong thời hạn này, tuy không thể có sự độc quyền đối với kiểu dáng công nghiệp trong thời kỳ ân hạn, nhưng tác giả có thể tiếp thị, quảng cáo rộng rãi kiểu dáng của mình mà không làm mất đi “tính mới” của kiểu dáng và vẫn có thể tiến hành đăng ký kiểu dáng như bình thường.

3. Với một số các quốc gia không tồn tại quy định về ân hạn thì tác giả kiểu dáng công nghiệp vẫn có thể có một ngoại lệ trong trường hợp bộc lộ kiểu dáng công nghiệp tại một “cuộc triển lãm quốc tế chính thức” cho đến 6 tháng trước khi nộp đơn đăng ký bảo hộ kiểu dáng mà không làm mất “tính mới” của kiểu dáng công nghiệp. Tuy nhiên hiện nay rất ít triển lãm được coi là “triển lãm quốc tế chính thức”, do vậy để đảm bảo tối đa quyền lợi cho tác giả, việc nộp đơn đăng ký trước khi công khai trưng bày kiểu dáng là điều cần thiết phải thực hiện.

Tác giả:  Vntuvanluat